Tahran'a yönelik hava saldırıları sonrasında İranlı yatırımcılar kripto para borsalarına yoğun ilgi gösterdi. Yatırımcılar, fonlarını yabancı platformlara aktararak küresel bankacılık denetiminden uzaklaşmayı hedefledi. İlk saldırının gerçekleşmesinden yalnızca dakikalar sonra, kripto çıkışlarındaki artış yüzde 700’ü aşarak önemli bir hareketlilik yarattı.
Cumartesi günü başkent Tahran’ın ABD ve İsrail tarafından hedef alınması, İran’ın finansal dinamiklerini hızla değiştirdi. Saldırı haberlerinin yayılmasıyla birlikte İran’ın en büyük kripto para borsası Nobitex’teki transfer işlemlerinde ciddi bir yükseliş oldu. Ancak bu kripto trafiği, rejim tarafından uygulanan geniş çaplı internet kesintisi nedeniyle kısa sürede yavaşladı.
Yatırımcıların yabancı borsalara yönelimi
Elliptic adlı analiz firmasının raporuna göre, saldırıdan sonraki dakikalarda Nobitex üzerinden gerçekleşen kripto çıkışları yüzde 700’den fazla artarak 500 bin doları geçti. Olayın ilerleyen saatlerinde bir saat içinde taşınan miktar yaklaşık 3 milyon doları buldu. Elliptic, bu durumu İranlı yatırımcıların belirsizlik ortamında varlıklarını güvence altına almak amacıyla yabancı borsalara taşıma girişimi; yani bir tür "sermaye kaçışı" olarak nitelendiriyor.
İnternet kesintisiyle frenlenen ticaret
Buna karşın, TRM Labs adlı bir diğer analiz platformu, Elliptic’in sermaye kaçışı değerlendirmesine temkinli yaklaştı. TRM Labs verilerine göre, ilk dalga sırasında artış yaşansa da kısa süre içinde kripto çıkışlarında bariz bir düşüş görüldü. Bu durum piyasa doygunluğundan ziyade, İran rejiminin ülke genelindeki yüzde 99 oranındaki internet kesintisine bağlandı. Uzmanlar, internet erişiminin yokluğu nedeniyle işlem hacimlerinin zorunlu olarak azaldığını ve kripto ekosisteminde geçici daralmalar yaşandığını ifade ediyor.
Bankacılık sistemindeki zorluklar
İranlıların kripto paralara olan ilgisinin altında sadece savaş riski değil, aynı zamanda ülkenin kırılgan bankacılık sistemi ve ekonomik yaptırımlar yatıyor. Ekim ayında İran’ın en büyük özel bankalarından biri olan Ayandeh Bank, 5,1 milyar dolarlık zarar ve 3 milyar dolar borç nedeniyle iflas ederek milyonlarca müşterisini mağdur etti. Ayrıca İran Merkez Bankası, geçtiğimiz yıl sekiz yerel bankanın reform yapılmaması halinde tasfiye edilebileceği yönünde uyarılar yayımlamıştı.
Dijital varlıklarını koruma çabası
Nobitex, İran’daki kripto ticaretinin yaklaşık yüzde 87’sini yönetiyor ve 2025 yılına gelindiğinde 11 milyon kullanıcıya ulaşarak yıllık 7,2 milyar dolarlık işlem hacmi elde etti. Ancak yerel platformlar da risklere tamamen kapalı değil. Nitekim Nobitex, Haziran ayında gerçekleşen 81 milyon dolarlık bir siber saldırıya maruz kalmıştı.
Bölgedeki artan askeri gerilimle birlikte İranlılar hem bankacılık krizinden sıyrılmaya çalışıyor hem de dijital varlıklarını korumak için yoğun bir mücadele veriyor.