ÖTV'siz araç alımına yönelik düzenlemeler TBMM'de dikkatle takip ediliyor. Engelli bireyleri kapsayan yeni yasa yürürlüğe girmiş durumda ve ehliyet şartlarında bazı değişiklikler yapıldı. Öte yandan, esnaf emeklilerini ilgilendiren teklif ise hâlâ Meclis gündeminde bekliyor. Bağ-Kur kapsamında yaşlılık aylığı alan emekliler ile esnaf ve meslek kuruluşlarına kayıtlı bireylerin bu muafiyetten faydalanması öngörülüyor. 2026 yılı için belirlenen fiyat limiti ise 2 milyon 873 bin 972 TL olarak açıklandı. İşte ÖTV muafiyetiyle ilgili detaylar:
TBMM'DE HANGİ ÖTV MUAFİYETİ DÜZENLEMESİ YASALAŞTI?
TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilen düzenleme, engelli bireyler için ÖTV muafiyet şartlarını yeniden ele aldı. Daha önceki uygulamada engel oranı %90'ın altında olanlar için sürücü belgesi ve araçta özel tertibat zorunluluğu bulunuyordu. Yeni düzenlemeyle birlikte ortopedik engeli nedeniyle ehliyet alamayan ve %40 üzeri engel oranına sahip bireyler de muafiyet hakkından yararlanabilecek.
Bu yasa, ehliyet alma imkânı olmadığı için daha önce ÖTV'siz araç hakkını kullanamayan kesimlere yeni fırsatlar sunuyor. Buna göre, bu bireyler artık ehliyetsiz bir yakınlarının kullanabileceği araçları vergi istisnasıyla edinebilecek.
ENGELLİLER İÇİN EHLİYET ŞARTI KALKTI MI?
Ehliyet şartı tamamen kaldırılmasa da kapsamı genişletildi. Yeni düzenlemeye göre:
- %90 ve üstü engel oranına sahip bireyler için ehliyet şartı aranmıyor (eski sistemde olduğu gibi).
- %40-89 arası engel oranı olan bireyler için sürücü belgesi ve özel tertibat şartı devam ediyor.
- Ancak ortopedik engeli nedeniyle ehliyet alma ihtimali olmayan ve %40 üzeri engel oranına sahip bireyler, bu yeni değişiklikle ilk kez kapsama alınarak muafiyetten yararlanabiliyor.
Bu düzenleme özellikle fiziksel engelleri nedeniyle hiçbir zaman ehliyete hak kazanmamış bireyler için önemli bir adım anlamına geliyor.
EMEKLİLER İÇİN ÖTV MUAFİYETİ NE DURUMDA?
Emeklilere yönelik ÖTV muafiyeti teklifi henüz yasalaşmış değil ve Meclis gündemindeki yerini koruyor. Taslak metne göre bu muafiyet tüm emeklileri kapsamıyor. Düzenlemeden faydalanması planlanan kesimler şu şekilde:
- Bağ-Kur (4/1-b) kapsamında yaşlılık aylığı alan emekliler
- Esnaf ve Sanatkârlar meslek kuruluşlarına kayıtlı bireyler
Ancak tekrar hatırlatmak gerekirse, bu teklif henüz Resmi Gazete'de yayımlanmadığından yürürlüğe girmiş sayılmıyor.
SSK VE EMEKLİ SANDIĞI EMEKLİLERİ MUAFİYET KAPSAMINA GİRİYOR MU?
Mevcut teklif, SSK (4/1-a) ve Emekli Sandığı (4/1-c) kapsamında maaş alan emeklileri kapsamıyor. Eğer taslak bu haliyle yasalaşırsa bu gruplar ÖTV muafiyetinden yararlanamayacak. Yasalaşma sürecinde kapsamın genişletilmesi teknik olarak mümkün olsa da mevcut taslakta SSK ve Emekli Sandığı mensupları için böyle bir avantaj öngörülmüyor.
2026 YILI FİYAT LİMİTİ NEDİR?
2026 yılı için ÖTV'siz araç alımında uygulanacak fiyat limiti belli oldu. Bu tutar, aracın vergiler dahil satış bedelini kapsıyor.
Belirlenen limit: 2 milyon 873 bin 972 TL
Bu limiti aşan araçlar ÖTV muafiyeti kapsamında değerlendirilmeyecek ve tam ÖTV ödemesi yapılması gerekecek.
ÖTV’SİZ ARAÇ ALIMINDA MOTOR HACMİ ŞARTLARI NELERDİR?
ÖTV muafiyetinden faydalanacak araçlarda sadece fiyat değil, motor hacmi de dikkate alınıyor. Bu kapsamda iki farklı limit uygulanıyor:
- **Binek otomobiller:** Motor hacmi 1.6 litre (1600 cc) ile sınırlı.
- **Eşya taşımaya yönelik kamyonetler:** Motor hacmi 2.8 litre (2800 cc) sınırını aşmamalı.
Belirtilen değerlerin üzerinde motor hacmine sahip araçlar ÖTV istisnası kapsamına girmiyor. Bu sınır, yıllık olarak değiştirilmiyor; yasalar çerçevesinde sabitlenmiş bir üst limit olarak uygulanıyor.
ÖTV MUAFİYETİYLE SATIN ALINAN ARAÇ KAÇ YIL SATILAMAZ?
Muafiyet kapsamında alınan araçlar için mülkiyet transferine ilişkin özel bir düzenleme mevcut. Buna göre hak sahibi:
- Aracını 10 yıl boyunca satamıyor.
- ÖTV muafiyet hakkını her 10 yılda sadece bir kez kullanabiliyor.
Bu iki madde bir arada uygulandığı için ÖTV'siz araç alan kişiler, 10 yıl dolmadan hem araç satışını gerçekleştiremiyor hem de yeni bir ÖTV muafiyeti talebinde bulunamıyor. Eğer araç, belirlenen süre dolmadan satılırsa, muafiyetle yararlanılan ÖTV tutarı faiziyle birlikte geri ödenmek zorunda kalıyor.
2026'DA HANGİ ARAÇ MODELLERİ ÖTV’SİZ SATIN ALINABİLECEK?
Fiyat ve motor hacmi limitleri çerçevesinde 2026’da ÖTV muafiyeti kapsamında alınabilecek bazı dikkat çekici modeller şunlar:
- **Togg:** T10X, T10F
- **Fiat:** Egea (Sedan ve Cross), Ulysse
- **Renault:** Clio, Megane Sedan, Duster
- **Toyota:** Corolla (benzinli ve hibrit), C-HR Hybrid
- **Hyundai:** i20, Bayon
Liste büyük oranda yerli üretime dayanıyor. Togg’un iki modeli ile Türkiye’de üretilen Fiat, Toyota ve Hyundai markaları ön planda yer alıyor. Ancak liste dışındaki modellerin de muafiyet kapsamına girebilmesi için fiyat ve motor hacmi sınırlamalarını karşılaması gerekiyor.
ÖTV’SİZ ARAÇ BAŞVURUSU NASIL YAPILIR?
ÖTV muafiyeti için başvuruda bulunmak isteyen kişilerin aşağıdaki adımları takip etmesi gerekiyor:
1. **Güncel sağlık kurulu raporu alınması** (engelli bireyler için).
2. **Bağ-Kur ya da meslek odası kaydının güncellenmesi** (eğer teklif yasalaşırsa, esnaf emeklileri için geçerli).
3. İkamet adresine bağlı vergi dairesine başvuru yaparak “ÖTV İstisna Belgesi” talep edilmesi.
4. Belge onayı alındıktan sonra yetkili bayiden araç seçimi yapılması.
5. Satın alma işleminin ÖTV istisna belgesiyle tamamlanması.
Başvurular, aracın alınacağı şehirdeki değil, hak sahibinin bağlı olduğu vergi dairesine yapılmalı.
ÖTV MUAFİYET HAKKI KAÇ YILDA BİR KULLANILABİLİR?
ÖTV istisnasından yararlanma hakkı yalnızca 10 yılda bir kez veriliyor. Önceden ÖTV’siz araç alan bireyler, ikinci araçlarını alabilmek için ilk alış tarihinden itibaren 10 yıl beklemek zorunda. Eğer bu süre tamamlanmış ve hak sahibi gerekli şartları hâlâ taşıyorsa, tekrar muafiyet talep edebiliyor.
İLGİLİ DÜZENLEMELERİN YÜRÜRLÜLÜK TARİHİ NEDİR?
Engelli bireylerin ÖTV muafiyeti düzenlemesi TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilmiş durumdadır ve yasalaşma süreci tamamlanmıştır. Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından yürürlükte uygulanmaya başlamıştır.
ÖTV MUAFİYETİ İÇİN UYARI
ÖTV muafiyetinden yararlanmayı planlayan vatandaşların dikkat etmesi gereken başlıklar:
Sağlık kurulu raporlarının güncel tarihli olması gerekiyor
Araç seçiminde fiyat limitine ve motor hacmine mutlaka bakılmalı
Satın alınan araç 10 yıl boyunca devredilemiyor, aksi hâlde vergiler faiziyle tahsil ediliyor
Yasalaşmamış tekliflere dayanarak araç alım planı yapmak risk taşıyor
Esnaf emeklileri için teklif yasalaşmadan yapılan alımlarda muafiyet geriye dönük işletilmiyor.