Türkiye, sıfır atık ve sürdürülebilir bir gelecek vizyonuyla önemli bir adım atmaya hazırlanıyor. Bu doğrultuda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) uygulamasının 1 Temmuz'dan itibaren yürürlüğe gireceğini açıkladı. Bakan Kurum, depozitolu şişeler için belirlenen ödeme tutarını da kamuoyuyla paylaştı.
"Depozito İade Sistemi" için geri sayım başladı. 1 Temmuz itibarıyla Türkiye'nin 81 ilinde ve 973 ilçesinde eş zamanlı olarak uygulanacak sistem kapsamında, üzerinde DOA logosu bulunan şişe ve kutular belirlenen toplama noktalarına götürülerek karşılığında para iadesi alınabilecek. Bakan Kurum, yaptığı açıklamada, vatandaşların bu ürünleri depozito iade noktalarına veya diğer ilgili makinelere teslim ettiklerinde, ürün başına 1 TL iade ücreti alacağını duyurdu. Önceden pilot bölgelerde bu tutarın 25 kuruş olduğunu belirten Kurum, 1 Temmuz itibarıyla depozito bedelinin ürün başına 1 TL’ye yükseltildiğini ve bu miktarın e-cüzdanlara yükleneceğini ifade etti. Vatandaşların bu parayı anlaşmalı bankalardan nakit olarak çekebileceği veya anlaşmalı mağazalarda harcayabileceği bilgisi de verildi.
"Kullan at" dönemi sona erdi! Depozito sisteminin Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Taraflar Konferansı (COP31) öncesi örnek bir uygulama olarak hayata geçirileceğini belirten Bakan Kurum, artık kaynakların sonsuz olmadığı bilinciyle hareket edilmesi gerektiğinin altını çizdi ve "Al kullan at devri bitti; artık 'al, kullan ve dönüştür' dönemine girdik. Ekonomik değer yaratacak şekilde bu ürünleri geri dönüştüreceğiz," dedi.
Yeni sistemle birlikte yılda yaklaşık 30 milyar TL ekonomik katkı sağlanması hedefleniyor. Bakan Kurum, bu sistem sayesinde yılda 25 milyar ambalajın geri toplanarak hammaddelerinin üretime ve istihdama kazandırılacağını söyledi. Ayrıca enerji tasarrufu ve karbon emisyonunun azalması gibi pek çok çevresel kazanımın elde edileceğini vurguladı. Bu projeyi çocuklar ve gençler için önemsediklerini belirten Kurum, sürdürülebilir bir gelecek sağlama amacında olduklarını dile getirdi.
Uygulamanın başlangıcında temel odak, içecek ambalajlarının geri dönüşüm surecine kazandırılması olacak. Depozito sistemine göre şişeler ve kutular hem çevrenin korunmasında rol oynayacak hem de Türkiye’nin ekonomisine doğrudan yıllık 30 milyar TL’lik katkı sağlayacak. Pilot uygulaması Şubat 2025'te Sakarya'da başlayan sistem, daha sonra “7 Bölge 7 İl” sloganıyla yaygınlaştırılmıştı. Uygulama 1 Temmuz 2026 itibarıyla yeni kapsamlarla zenginleştirilirken depozito bedeli de tüm Türkiye genelinde şişe başına 1 TL olarak uygulanacak.
Tüketiciler, iade edilen DOA logolu her bir ambalaj karşılığında anında 1 TL iade alabilecek. Bu tutar, tüketicilerin mobil cihazlarına yüklediği DOA uygulaması üzerinden dijital cüzdanlarına aktarılacak. Biriken miktarlar banka hesaplarına transfer edilebilecek, ATM’lerden nakit olarak çekilebilecek ya da doğrudan anlaşmalı marketlerde harcanabilecek. Böylece, süreç hem doğal kaynakların korunmasına katkıda bulunacak hem de tüketicilere hızlı, kolay ve pratik bir yöntem sunacak.