Yeni sosyal konut planı, önümüzdeki 25 yılda 2,5 milyon vatandaşı ev sahibi yapmayı ve 500 bin kiralık konut inşa etmeyi amaçlıyor. Ayrıca "Yarısı Bizden" projesinin Türkiye genelinde 81 ile yayılması hedefleniyor.
Türkiye'de konut politikalarında uzun vadeli bir dönüşüm yaşanması planlanıyor. Dar gelirli ailelerin güvenli ve kaliteli konutlara erişimini artırmayı hedefleyen yeni sosyal konut modeline göre, her yıl 100 bin kişi olmak üzere toplamda 2,5 milyon vatandaşa ev sahibi olma imkanı sunulacak. Bunun yanı sıra, 500 bin kiralık sosyal konutun inşası ve "Yarısı Bizden" modelinin ülke çapında yayılması planlar arasında yer alıyor.
Yeni konut politikasının yalnızca mülk edinmeye odaklanmayacağı; kiralık sosyal konutlar, kentsel yenileme, gençlerin konut erişimi ve güvenli şehirleşme gibi diğer önemli konuların da birlikte ele alınacağı belirtiliyor.
Özellikle dar ve orta gelir grubundaki vatandaşların artan barınma maliyetlerine karşı desteklenmesi, bu uzun vadeli konut politikasının ana odak noktalarından birini oluşturacak.
Yeni dönemin konut hedefleri
| Başlık | Hedef |
|---|---|
| Sosyal konut finansman modeli | 25 yıl |
| Yıllık ev sahibi yapılması hedeflenen vatandaş | 100 bin |
| 25 yıllık toplam hedef | 2,5 milyon kişi |
| Kiralık sosyal konut | 500 bin |
| Yarısı Bizden kapsamı | 81 il |
| Yıllık kentsel dönüşüm hedefi | 150 bin bağımsız bölüm |
Her yıl 100 bin vatandaşın ev sahibi yapılması hedefleniyor
Planlamanın en dikkat çekici yönlerinden biri, uzun vadeli sosyal konut finansman modelinin vurgulanması. Önümüzdeki 25 yıl boyunca bu sistem kesintisiz bir şekilde işlerse, her yıl 100 bin vatandaşın konuta erişimi sağlanacak ve toplamda 2,5 milyon kişinin ev sahibi olması planlanıyor.
Yeni konut politikasında mülkiyetin yanı sıra, uygun maliyetli kiralık konuta erişim de önemli bir yer tutacak. İstanbul başta olmak üzere Türkiye genelinde 500 bin kiralık sosyal konutun hayata geçirilmesi planlanıyor. Bu modelle, konut satın alma imkânı bulunmayan dar ve orta gelirli hanelerin barınma giderleri azaltılmak isteniyor.
Kiralık sosyal konutların yaygınlaştırılması, son yıllarda hane bütçeleri üzerinde ciddi bir baskı oluşturan kira giderlerine karşı uzun vadeli bir konut arzı oluşturması açısından önem taşıyor. Böylece sosyal konut politikasının yalnızca “ev sahibi olma” üzerinden değil, vatandaşların gelir düzeylerine uygun koşullarda barınabilmesi üzerinden de şekillenmesi planlanıyor.
Konut politikasının bir diğer önemli ayağını kentsel dönüşüm oluşturacak. İstanbul’da uygulanan “Yarısı Bizden” modelinin 81 ile yaygınlaştırılması ve her yıl 150 bin bağımsız bölümün kentsel dönüşüm kapsamına alınması hedefleniyor. Bu hedeflerin kesintisiz sürdürülmesi durumunda, dönüşüm sürecinin Türkiye’nin mevcut yapı stokunun yenilenmesinde önemli rol üstlenmesi bekleniyor.
Yeni yaklaşımda, kentsel dönüşüm yalnızca eski veya riskli binaların yıkılıp yeniden yapılması ile sınırlı kalmayacak. Dönüşüm süreçleri, güvenli ve nitelikli konutlar, güçlü altyapı, sosyal donatı alanları ve mahalle yaşamını da kapsayacak şekilde geniş bir şehircilik politikası olarak uygulanacak. Böylece yalnızca yapı güvenliği değil, aynı zamanda bulunduğu bölgenin yaşam kalitesinin yükseltilmesi de hedeflenecek.
Uzun vadeli sosyal konut politikasının önemli hedef gruplarından biri de gençler olacak. Özellikle evlilik hazırlığındaki gençlerin karşı karşıya kaldığı konut ve barınma maliyetlerinin, aile kurma kararlarını zorlaştırmasının önüne geçilmeye çalışılacak. Bu doğrultuda, genç çiftlerin uygun koşullarda konuta erişimini sağlayacak projelerin artırılması planlanıyor.
Açıklanan hedefler doğrultusunda önümüzdeki dönemde konut politikasının üç temel ayak üzerinde şekilleneceği görülüyor: Dar gelirli vatandaşların uzun vadeli finansman imkânlarıyla ev sahibi yapılması, satın alma gücü yeterli olmayan hanelere yönelik kiralık sosyal konut stokunun büyütülmesi ve mevcut riskli yapı stokunun kentsel dönüşüm yoluyla yenilenmesi. Uygulanan bu modellerin birleşimi, Türkiye’nin yeni konut ihtiyacını karşılamayı ve mevcut yapı stokunu güvenli hale getirmeyi amaçlıyor.
Yükselen konut fiyatları, kiralar ve yapı maliyetleri özellikle dar ve orta gelir grubunun konuta erişimini bu dönemin en önemli ekonomik ve sosyal başlıklarından biri haline getirdi. Sosyal konut üretimi, kiralık konut arzı ve kentsel dönüşüm politikalarının birbirini tamamlayan unsurlar olarak yürütülmesi bekleniyor. Öngörülen modelle 25 yılda 2,5 milyon vatandaşa ev sahipliği sağlanması, 500 bin kiralık sosyal konutun hayata geçirilmesi ve her yıl 150 bin bağımsız bölümün dönüşüme alınması planlanıyor. Bu süreçte hangi gelir gruplarının hangi finansman koşullarıyla sisteme dahil edileceği ve uygulamaların nasıl yürütüleceği konut piyasasında yakından takip edilecek başlıklar arasında yer alacak.