IDC’nin raporuna göre yapay zeka odaklı veri merkezleri, bellek taleplerindeki hızlı artışla PC pazarını zorlayan bir etki yaratıyor. Devam eden DRAM arz sıkıntısı, fiyat artışlarını ve satış daralmalarını beraberinde getirebilir. İşte detaylar…
Bellek sektöründeki eksiklikler, PC pazarında daha belirgin sonuçlar doğuruyor. IDC tarafından yayınlanan rapora göre, yapay zeka odaklı altyapı yatırımları hızlandıkça DRAM ve NAND üretiminin büyük bir kısmı veri merkezlerine yönelmiş durumda. Bu eğilim, tüketici elektroniği cephesinde fiyat yükselişlerini hızlandırırken satış kayıplarına da neden oluyor.
PC pazarının daralması, fiyatlara yansıyacak
IDC'nin en olumsuz senaryosuna göre, 2026 yılı itibarıyla PC sevkiyatlarında yüzde 8,9’a kadar bir daralma gerçekleşebilir. Bunun arkasındaki temel nedenlerden biri, bellek üreticilerinin geleneksel PC ve akıllı telefonlarda kullanılan DRAM yerine, yüksek bant genişliğine sahip bellek (HBM) ve yüksek kapasiteli DDR5 üretimine öncelik vermesi. Arz kısıtlamaları ise PC üreticilerini maliyet baskısı altında bırakıyor.
Maliyetlerin artışı fiyatlara da doğrudan yansıyor. IDC, mevcut bellek maliyetleri sabit kalırsa PC fiyatlarının 2026 yılı boyunca yüzde 6 ila 8 arasında artabileceğini öngörüyor. Bazı üreticiler şimdiden dizüstü bilgisayarlar ve bileşen fiyatlarını yükseltmeye başlarken, bu eğilimin önümüzdeki aylarda da devam etmesi bekleniyor.
Yeni nesil bilgisayarlar daha kırılgan
Yapay zeka işlemleri için NPU barındıran yeni nesil "AI PC" modelleri, daha yüksek RAM kapasitesi ihtiyacı nedeniyle sektörün toparlanma ümidi olarak görülse de bellek krizine karşı daha hassas bir noktada bulunuyor. Öte yandan bu sıkıntılar yalnızca PC pazarını etkilemiyor. IDC verilerine göre, akıllı telefonların ortalama satış fiyatları da kötü senaryo gerçekleştiği takdirde yüzde 6 ila 8 oranında artabilir. Ayrıca akıllı telefon sevkiyatlarının da yüzde 5,2 oranında azalması bekleniyor.
Eğer bellek üretimindeki kriz derinleşirse hem mevcut donanım yükseltmeleri hem de yeni nesil cihazların tüketicilere erişimi daha da zorlaşabilir.
Bellek krizine rağmen oyuncular donanım yükseltmeye devam ediyor
Steam’in Aralık ayı donanım verileri, oyuncuların tüm zorluklara rağmen bilgisayarlarını güncellemeye devam ettiğini gösteriyor. AMD işlemcilerin kullanımı hızla artarken 32 GB RAM’li sistemler neredeyse standart hale gelmiş durumda.
Aralık ayı itibarıyla AMD işlemci kullanan Steam kullanıcılarının oranı yüzde 47,27’ye ulaşarak bir ay içerisinde 4,66 puanlık bir yükseliş kaydetti. Şirket, geçtiğimiz yılın üçüncü çeyreğinde yüzde 40 barajını aşmış ve o zamandan bu yana toplamda yaklaşık 7 puanlık bir artış yaşamıştı. Aynı dönemde Intel’in pazar payı yüzde 55,47’ye gerilemiş durumda, ancak şirket hâlâ liderliğini koruyor. Analistler ise AMD’nin AM5 platformunda DDR4 desteğini tamamen bırakmasının, hem DDR4 hem de DDR5’i destekleyen Intel’in Raptor Lake Refresh işlemcileriyle rekabette dikkat çeken bir farklılık oluşturduğunu belirtiyor.
Yüksek RAM kapasitelerine talep artıyor
Yapay zeka sektöründen gelen talepler nedeniyle DRAM fiyatlarının ciddi artış göstermesine ve küresel arz sıkıntısına rağmen oyuncular daha fazla RAM talep ediyor. 32 GB RAM’e sahip sistemlerin oranı yüzde 39,07’ye ulaşıp, yüzde 40,14 ile piyasaya hakim olan 16 GB sistemlere oldukça yaklaşmış durumda. Uzmanlara göre fiyatlardaki artış ve arz problemleri tüketicileri cihazlarını erken yükseltmeye itmiş olabilir.
 |
| DDR6 RAM ne zaman piyasaya çıktı? |
Diğer donanım kategorilerinde kayda değer bir değişim yaşanmazken, Steam kullanıcıları arasında Windows 11 yüzde 70,83 kullanım oranıyla en popüler işletim sistemi olmayı sürdürdü. Ekran kartı tarafında ise yüzde 6,26 kullanım oranıyla bütçe dostu NVIDIA GeForce RTX 3060, liderliğini koruyor.
DDR5 belleklerdeki tedarik sıkıntıları ve yüksek maliyetler, üreticilerin tekrar DDR4 tabanlı platformlara yönelmesine neden oluyor. Sektör kaynaklarına göre ASUS, 2026'nın ilk çeyreğinden itibaren DDR4 destekli anakart üretimini belirgin şekilde artırmayı planlıyor.
Üreticilerin bu eski platformlara yönelme kararının temel nedenlerinden biri, AM4 platformunun hâlâ güçlü satış rakamlarına ulaşabilmesi. Board Channels tarafından paylaşılan bilgilere göre ASUS, özellikle bütçe dostu sistemler oluşturmak isteyen kullanıcılar için AM4 platformunda B550 ve A520 yonga setli anakartlara odaklanacak. Ryzen 5000 serisi işlemcilerin bellek krizi öncesinde dahi yoğun ilgi görmesi bu stratejiyi destekliyor.
Intel tarafında ise DDR4 tabanlı LGA 1700 anakartların üretiminin artırılması planlanıyor. ASUS, çevrimiçi alışveriş kanalları için B760M ve H610M-G gibi popüler modelleri önceliklendirecek. Fiziksel mağazalarda ise B760 ve H serisi anakartların mevcut üretim seviyelerinin korunması hedefleniyor.
Fabrika seviyesinde, 2026'nın ilk çeyreğine yönelik tedarik zinciri ve kapasite planlamalarının DDR4 odaklı güncelleneceği belirtiliyor. Amaç, çevrimiçi ve geleneksel satış kanallarında potansiyel stok sorunlarını en aza indirmek. Bununla birlikte Ryzen 5000X3D modellerinin piyasadan kademeli olarak çekilmesi, AM4 platformundaki seçenekleri azaltıyor. Ancak Intel’in 13. ve 14. nesil işlemcileri, DDR4 ile hâlâ rekabetçi kare hızları sunduğu için LGA 1700 platformu önemli bir alternatif olmaya devam ediyor.
Bellek piyasasında son aylarda yaşanan DRAM kıtlığı ve hızla artan fiyatlar, özellikle giriş ve orta segmentte sistem toplamak isteyen kullanıcıları zor durumda bırakmaya devam ediyor. Bu durum, uygun maliyetli yükseltme seçeneklerine olan ihtiyacı artırırken, üreticilerin daha esnek çözümlere yönelmesini sağlıyor. Bu bağlamda ASRock, DDR4 ve DDR5 desteğini bir araya getiren H610M COMBO modeli ile dikkat çekiyor.
ASRock’tan DRAM sıkıntısına hibrit bir çözüm
ASRock’ın sessizce satışa sunduğu H610M COMBO, DDR4 ve DDR5 bellekler arasında tercih yapabilme olanağı sunarak kullanıcılara oldukça esnek bir platform vadediyor. Modelin hedefinde, mevcut sistem bileşenlerini koruyarak daha az maliyetle güncelleme yapmak isteyen kullanıcılar bulunuyor. Intel’in 12., 13. ve 14. nesil işlemcileriyle uyumlu olan bu anakart, 2 adet DDR4 ve 4 adet DDR5 DIMM yuvası içeriyor.
Her ne kadar her iki bellek türü aynı fiziksel yapıda bulunsa da eşzamanlı olarak kullanılmaları mümkün değil. Ancak bu özellik, sistemi güncel modellere geçişte son derece esnek hale getiriyor. DDR5 bellek kullananlar için maksimum kapasite 96 GB’a ulaşırken, DDR4 tarafında ise 64 GB ile sınırlı. Bellek hızları ise sırasıyla DDR5-4800 ve DDR4-3800 olarak belirlenmiş.
Micro-ATX form faktöründe olan H610M COMBO, görüntü çıkışı seçenekleri açısından oldukça zengin: HDMI, DisplayPort, DVI-D, D-Sub ve eDP bağlantı noktalarını destekliyor. Depolama tarafında ise tek bir PCIe Gen3 x4 M.2 slotu yer alıyor. Ayrıca arka panelde toplamda 12 USB cihaza destek sağlanırken, bunun içinde iki adet USB 3.2 Gen2 portu (biri Type-C) bulunuyor.
DDR5 fiyatlarının yükseldiği mevcut piyasa koşullarında H610M COMBO, mevcut DDR4 belleklerini kullanmaya devam etmek isteyenler için uygun bir geçiş alternatifi olarak öne çıkıyor.
DDR RAM Evrimini Anlamak
DDR RAM (Çift Veri Hızı RAM), her biri bir önceki nesle göre önemli performans iyileştirmeleri sunan birçok sürümden geçti. İşte kısa bir zaman çizelgesi:
DDR3 : 2007'de piyasaya sürüldü ve genel bilgisayar kullanımında yaygın olarak benimsendi.
DDR4 : 2014 yılında ortaya çıktı ve daha yüksek hızlar ve verimlilik sunuyor.
DDR5 : 2020 yılında resmi olarak piyasaya sürüldü ve performans ile güç verimliliğinde önemli iyileştirmeler sağladı.
Ancak DDR6 RAM, geleceğe yönelik bir beklenti olmaya devam ediyor. Şu an itibariyle DDR6 resmi olarak piyasaya sürülmedi,
DDR6 neden önemli?
DDR6 RAM'e geçiş, yüksek performanslı bilgi işlem ihtiyaçlarını karşılayan teknolojide bir sıçramayı temsil ediyor. İşte bunun önemi:
Oyun : Modern oyunlar, grafik ve işlem gücünü yönetmek için yüksek hızlı RAM gerektirir.
Yapay Zeka : Yapay zeka uygulamaları, DDR6'nın verimli bir şekilde destekleyebildiği büyük veri hesaplamalarına dayanır.
Profesyonel İş Yükleri : Tasarımcılar, video editörleri ve mühendisler, artan bant genişliğinden ve daha düşük gecikme süresinden faydalanacaklardır.
DDR6'ya Hazırlık
DDR6 RAM'inizi beklerken, işte yapabileceğiniz hazırlıklar:
DDR5'e yükseltin : Daha eski bir RAM kullanıyorsanız, önemli iyileştirmeler yaşamak için DDR5'e yükseltmeyi düşünün.
Anakart Uyumluluğunu Takip Edin : DDR6'yı desteklemek üzere tasarlanmış anakartlarla ilgili güncellemeleri takip edin.
Bilgi sahibi olun : DDR6 geliştirmesinde öncü olan Samsung, SK Hynix ve Micron gibi büyük teknoloji şirketlerinin duyurularını takip edin.