ABD ile Çin arasında süregelen ticaret gerilimleri, e-ticaret sektöründe küresel anlamda yeni bir dönemin başlangıcını işaret ediyor. Avrupa Birliği ve Türkiye, yerli üretimi ve iç pazarlarını koruma amacıyla sınır ötesi e-ticaret düzenlemelerini sıkılaştırma yoluna gitti. Bu adımlar, e-ithalat uygulamalarında köklü değişikliklerin habercisi olarak değerlendiriliyor.
Küresel ticaret savaşlarının kapsamını genişleterek e-ticaret sektörüne taşınması, dengeleri yeniden şekillendiriyor. Çin’in bu alandaki büyük payına karşılık olarak önce ABD, ardından Avrupa Birliği gümrük mevzuatlarında reform yapma kararı aldı. Özellikle AB, 1 Temmuz 2026 itibarıyla e-ticaretteki muafiyetleri kaldırmayı planlıyor. Türkiye ise bu gelişmelerin öncesinde harekete geçerek, 1 Şubat itibarıyla gümrüksüz işlemlerde uygulanan 30 Euro sınırını sona erdirmiş bulunuyor.
Pandemi sonrası dönemde birçok ülkenin korumacı politikalara yönelmesi, yerli üretime, yatırıma ve istihdama öncelik tanıyan bir yaklaşımı beraberinde getirdi. Bu değişim, sınır ötesi e-ticarette yeni bir denge arayışını tetikleyerek sektörde farklı bir dönemin kapısını araladı.
E-İTHALATTA KURALLAR SERTLEŞİYOR
Donald Trump döneminde ABD’nin Çin ve diğer ülkelere yönelik gümrük vergilerini artırmasıyla başlayan süreçte, birçok ülke benzer şekilde kendi pazarlarını korumak için çeşitli düzenlemeler devreye aldı.
Avrupa Birliği, Çin merkezli çevrim içi platformlardan yapılan 150 Euro’nun altındaki alışverişler için geçerli olan gümrük vergisi muafiyetini 1 Temmuz 2026’da kaldırmaya hazırlanıyor. AB Konseyi’nin Aralık 2025’te Brüksel’de yapılan toplantısında alınan bu karar, üye ülke maliye bakanları tarafından oybirliğiyle kabul edildi. Muafiyetlerin kaldırılması özellikle yerli üretimde canlanmayı teşvik etmeyi ve üye ülkeler arasındaki ticareti güçlendirmeyi hedefliyor.
AB’ye 2024 yılında Çin’den gelen 150 Euro’nun altındaki gönderilerin toplam e-ticaret paketlerinin yüzde 91’ini oluşturduğu, bu kapsamda yaklaşık 2 milyar paketin gümrüksüz şekilde AB ülkelerine giriş yaptığı belirtiliyor. Alınan bu yeni önlemler sayesinde yerel ekonomilerin desteklenmesi ve haksız rekabetin önlenmesi amaçlanıyor.
TÜRKİYE’DEN ERKEN YÖNETMELİK DEĞİŞİKLİĞİ
Türkiye de benzer bir adımla, AB’nin açıkladığı kararların ardından hızla harekete geçti ve 6 Ocak 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile e-ithalat muafiyet sınırını kaldırdı. Söz konusu düzenleme, 1 Şubat 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi ve artık tüm siparişlerde “Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi”nin kullanımı sonlandırıldı.
Bu değişikliğin gerekçesini ise ürün güvenliğiyle ilgili riskler oluşturuyor. Ticaret Bakanlığı’nca yapılan incelemeler sonucunda sınır ötesi e-ticaret platformlarından temin edilen toplam 182 ürünün yüzde 81’inde uygunsuzluk tespit edildi. Özellikle oyuncak, ayakkabı ve saraciye kategorisindeki ürünlerde zararlı kimyasallar ve kanserojen maddeler bulunduğu bildirildi.
İÇ PAZAR VE YERLİ ÜRETİME ÖNCELİK
Türkiye’de e-ithalatın yıllık miktarının yaklaşık 250 milyar TL’ye ulaştığı belirtiliyor ve yurtdışındaki satıcılar üzerinden Türkiye’ye günlük ortalama 120-150 bin paket giriş yapıldığı ifade ediliyor. Küresel ölçekte ise Çin’in lider konumu öne çıkarken, ülkenin dış ticaret fazlasının 2025 itibarıyla 1,19 trilyon dolara ulaştığı kaydediliyor.
Çin kaynaklı e-ithalatın hızla artması, birçok ülkede yerli üretim, yatırım ve istihdam üzerinde baskı oluştururken, bu tablo karşısında ülkeler e-ticarette gümrüksüz alışveriş uygulamalarını sonlandırmaya yöneliyor. Kontrolsüz e-ithalatın, iç pazarda kalıcı kayıplara yol açtığı değerlendirmesi öne çıkıyor.