1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü neden kutlanır?
II. Enternasyonal 1889'da Paris'te düzenlediği kongrede, Amerikan işçilerinin mücadelesini desteklemek amacıyla dünya çapında gösteriler düzenledi. 1890'dan başlamak üzere 1 Mayıs'ı da, "Uluslararası Birlik, Mücadele ve Dayanışma Günü" olarak kabul etti.
Bugün dünyada birçok ülkenin resmen tanıdığı 1 Mayıs’ın uluslararası adı "1 Mayıs Birlik, Mücadele ve Dayanışma Günü" olarak bilinmektedir. İşçilerin hak talebi ve dayanışma amacıyla bir araya geldikleri bu özel gün, ilk kez 1890 yılında dünya genelinde kutlanmaya başlasa da, işçi sınıfı tarafından düzenlenen ilk hareket 1856’da gerçekleşmiştir. Avustralya’nın Melbourne kentindeki taş ve inşaat işçileri, çalışma saatlerinin günde sekize indirilmesi talebiyle Melbourne Üniversitesi’nden Parlamento Binası’na kadar yürümüşlerdir.
1 Mayıs’ın çıkış noktası ise 1886 yılında, ABD’nin Chicago eyaletinde yaşanan olaylara dayanmaktadır. O dönemde işçiler, günlük 12 saat ve haftalık 6 gün olan çalışma düzeninin yerine 8 saatlik iş günü talebiyle greve gitmişlerdir. Bu grevde yaklaşık yarım milyon kişi eylemlere katılmış ve protestolar 4 Mayıs’a kadar sürmüştür. Chicago’daki bu eylemler, özellikle siyah ve beyaz işçilerin güçlü bir şekilde bir araya gelmesi nedeniyle tarihsel bir anlam taşımış, gazeteler de bu toplumsal birleşmeyi sıkça gündeme getirmiştir. Ancak, 4 Mayıs günü çıkan olaylarda dördü işçi ve yedisi polis olmak üzere toplamda 11 kişi hayatını kaybetmiştir. “Haymarket Olayı” olarak anılan bu trajedi, uluslararası işçi ve emek hareketinin bir simgesi hâline gelmiştir. 1889 yılında İkinci Enternasyonal’in kararıyla 1 Mayıs “Birlik, Mücadele ve Dayanışma Günü” olarak ilan edilmiş ve 1890’da dünya çapında kutlanmaya başlanmıştır. Taleplerden biri olan 8 saatlik çalışma süresi ise zamanla pek çok ülkede hayata geçirilmiştir.
Türkiye’deki süreç ise farklı bir seyir izlemiştir. 1 Mayıs, ülkede ilk kez resmi olarak 1923 yılında kutlanmış olsa da, daha önce 1911 yılında Selanik’te ve 1912’de İstanbul’da resmi olmayan etkinlikler düzenlenmiştir. Ancak, 1924 yılında kitlesel kutlamalar yasaklanmış ve 1925’te çıkarılan Takrir-i Sükûn Kanunu ile tamamen yasaklanmıştır.
Türkiye’de uzun bir aradan sonra ilk kez 1976 yılında Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) öncülüğünde Taksim Meydanı’nda kutlamalar gerçekleştirilmiştir. Daha büyük bir katılımla düzenlenen 1977 yılı etkinliklerinde ise tarihî bir trajedi yaşanmıştır. Taksim’de toplanan kalabalık, DİSK Genel Başkanı Kemal Türkler’in konuşması sırasında etraftan gelen silah sesleri nedeniyle paniğe kapılmıştır. Ardından bugünkü Marmara Oteli’nin üst katlarından tekrar silah sesleri duyulmuş, polis kalabalığa ses bombaları ve panzerlerle müdahale etmiştir. Bu kargaşa esnasında ezilme, boğulma, vurulma ve panzer altında kalma gibi nedenlerle toplamda 34 kişi hayatını kaybederken, 136 kişi yaralanmıştır. Resmi kayıtlarda ölü sayısı 34 olarak belirtilirken DİSK’e göre sayı 36’dır. 1977’nin bu trajik günü tarihe “Kanlı 1 Mayıs” veya “1 Mayıs Katliamı” olarak geçmiştir.
Türkiye’de 1 Mayıs İşçi ve Emekçi Bayramı, nihayet 27 Nisan 2009 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak resmi tatil olarak ilan edilmiştir.
1 mayıs emek ve dayanışma günü resmi tatil 1 Mayıs Emek ve dayanışma günü mü İşçi Bayramı m 1 Mayıs bayramının resmi adı 1 Mayıs ne Bayramı 1 Mayıs emek ve dayanışma günü ingilizcesi 1 Mayıs okullar tatil mi 1 Mayıs ne günü 1 Mayıs ta ne oldu