Hondius adlı yolcu gemisinde ortaya çıkan hantavirüs vakaları, bu yolculuğu dünya çapında dikkatlerin odak noktası haline getirdi. Hollandalı şirkete ait gemideki vakalar nedeniyle tedirginlik artarken, işletmeci firma virüs teşhisi konmadan önce 30 yolcunun gemiden ayrıldığını duyurdu. Virüsün yayılma ihtimali endişe yaratırken, uzmanlar riskin düşük olduğunu belirtti.
**Hondius ne zaman yola çıktı ve kaç kişi ile seyahat ediyordu?**
Hondius, Arjantin’in Ushuaia kentinden 1 Nisan’da 114 yolcu ile denize açıldı. Gemiye dair dikkat çeken detaylardan biri, 24 Nisan’da Saint Helena Adası’nda gemiden ayrılan 30 yolcudur. Bu sayı, öncesinde gemide hayatını kaybeden bir erkeğin cenazesi ve onun sonradan Güney Afrika’da yaşamını yitiren eşini de içeriyor.
İşletmeci firma daha önce cenazenin ve dul kadının gemiden tahliyesini açıklamıştı. Ancak diğer yolcuların ayrıldığını bildirmemesi dikkat çekti. Gemiden ayrılanların 12 farklı milletten olduğu ve bu kişilerle temas kurulduğu duyuruldu.
**Saint Helena ziyareti sırasında hantavirüsle ilgili neler biliniyordu?**
Saint Helena’da gerçekleştirilen ziyaret sırasında hantavirüs vakalarına dair herhangi bir bilgi bulunmuyordu. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), ilk hantavirüs teşhisini 2 Mayıs’ta duyurdu. Teşhise konu olan ilk kişi, Saint Helena’dan ayrıldıktan üç gün sonra Güney Afrika’ya getirilen İngiliz bir erkek oldu.
**Kaç kişide hantavirüs teşhisi konuldu?**
Şu ana kadar Hondius yolcu gemisiyle bağlantılı olarak doğrulanan beş hantavirüs vakası bulunuyor. Bunlar arasında Güney Afrika’da yaşamını yitiren Hollandalı kadın ve tedavi süreci halen Güney Afrika’da devam eden İngiliz erkek yer alıyor. Ayrıca Saint Helena’dan ayrıldıktan sonra Zürih’te hastaneye kaldırılan İsviçre vatandaşı bir kişi de doğrulanan vakalar arasında. Bunun yanı sıra Hollanda’da teste tabi tutulan bir kişinin sonuçları pozitif çıktı.
Virüs şüphesi taşıyan üç vaka daha gözlem altında tutuluyor. Şu ana kadar Hondius ile seyahat eden üç yolcu hayatını kaybetti. Vefat edenler arasında Hollandalı bir çift ve Alman vatandaşı bir kadın bulunuyor.
**Vakalar sonrası ülkeler hangi önlemleri aldı?**
DSÖ, durumu Saint Helena Adası’na uğrayan ve vatandaşları gemiden ayrılan Türkiye, Kanada, Danimarka, Almanya, Hollanda, Yeni Zelanda, Saint Kitts ve Nevis, Singapur, İsveç, İsviçre, İngiltere ve ABD gibi ülkelere bildirdiğini açıkladı.
Gemiden inip Singapur’a ulaşan 65 ve 67 yaşlarındaki iki erkek karantinaya alındı. Singapur yetkilileri bu kişilere test yapılacağını duyurdu ve şu an halk için önemli bir risk olmadığını açıkladı.
Öte yandan Güney Afrika’da yaşamını yitiren Hollandalı kadın ile temas eden bir uçuş görevlisi de Hollanda’da karantinaya alındı. Hollanda Sağlık Bakanlığı, kadının hafif semptomlar gösterdiğini ve test sonuçlarının beklendiğini açıkladı.
Bu arada Saint Helena Adası yetkilileri, geminin iki gün boyunca limanda demirli kaldığını ve 30 kişinin adadan tahliye edildiğini doğruladı. Ancak adada şu anda şüpheli ya da kesinleşmiş hantavirüs vakasına rastlanmadığını ve halk için riskin düşük olduğunu bildirdi.
Tenerife Limanı'na yanaşan Hollanda bandıralı "MV Hondius" gemisinde tespit edilen hantavirüs vakaları, dünya genelinde ciddi bir endişe dalgasına yol açtı. Yolcuların ülkelerine gönderilerek karantinaya alınması ve gemide gözlemlenen durumlar, Kovid-19 dönemini anımsatan sahnelerle kamuoyunda "yeni bir pandeminin başlangıcı olabilir mi?" sorusunu gündeme taşıdı.
Granadilla de Abona Limanı'na demir atan gemide, tahliye işlemleri hızla başlatıldı. Yolcuların ülkelerine dönerek izolasyon altına alınacağı duyuruldu. Amerika Birleşik Devletleri Sağlık Bakanlığı, gemiden tahliye edilen 17 ABD vatandaşından birinde hantavirüs teşhis edildiğini, bir diğer yolcuda ise hafif semptomlar görüldüğünü açıkladı. Benzer şekilde, Fransa Sağlık Bakanı Stephanie Rist de gemideki beş Fransız yolcudan birinin testi pozitif çıktığını doğruladı ve bu kişinin sağlık durumunun gece saatlerinde kötüleştiğini belirtti. Tahliye sonrası yapılan açıklamalar; yolculardan birinin hantavirüse ait belirtiler göstermeye başladığını ortaya koydu.
Durumun hızla ciddileşmesiyle Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) harekete geçti. DSÖ, gemide bulunan ve 23 ülkeden gelen yaklaşık 150 yolcu ve mürettebatı "yüksek riskli temaslı" olarak sınıflandırdı. Bu kapsamda Türkiye’nin de gemide bulunan üç vatandaşını kontrollü şekilde ülkeye getireceği açıklandı. İspanyol sağlık ekipleri ise tam koruyucu ekipmanlarla gemiye giriş yaparak kapsamlı sağlık taramaları gerçekleştirdi. İlk etapta 14 İspanyol yolcu ile gemiye Cabo Verde’de binen ve DSÖ için çalışan bir epidemiyoloji uzmanının tahliye edildiği bilgisi paylaşıldı. hanta virüs
Yeni bir pandemi riski olup olmadığına dair tartışmalar, son dönemde hantavirüs üzerinde yoğunlaşmış durumda. Hantavirüs genellikle enfekte kemirgenlerin dışkılarıyla temas sonucu bulaşıyor. Ancak Honduras'ta tespit edilen varyantın, insandan insana bulaşabilen nadir türlerden biri olduğu doğrulandı. Yine de salgın riski şimdilik düşük olarak değerlendiriliyor.
Avrupa Birliği sözcüsü Eva Hrncirova yaptığı açıklamada, mevcut veriler ışığında Avrupalılar için riskin düşük olduğunu ifade etti. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Salgın Hazırlıkları Direktörü Maria Van Kerkhove ise bu durumun "bir sonraki Covid" olmadığını vurguladı.
New Mexico Üniversitesi Sağlık Bilimleri Merkezi'nden Profesör Steven Bradfute da, şu anki vakalardan büyük bir salgın çıkacağına dair bir neden olmadığını belirtti. Arjantin'deki araştırmacılar ise hastalığın, gemi yolculuğundan önce Ushuaia'da yapılan bir kuş gözlem gezisi sırasında bulaşmış olabileceğini düşünüyor.
Hantavirüs belirtileri nelerdir ve nasıl bulaşır?
Hantavirüs, grip benzeri belirtilerle kendini gösteriyor; ateş, titreme, kas ağrıları ve baş ağrısı yaygın semptomlar arasında yer alıyor. Hastalığın spesifik bir tedavisi veya kesinleşmiş bir ilacı bulunmamakla birlikte, erken tıbbi müdahale hayatta kalma oranlarını artırabiliyor. DSÖ'ye göre, insandan insana bulaşma koronavirüste olduğu gibi kolay değil; bunun gerçekleşebilmesi için "yakın ve uzun süreli" temas gerekiyor.
DSÖ'nün verilerine bakıldığında, 2025 yılı itibarıyla Amerika kıtasındaki sekiz ülkede toplam 229 vaka ve 59 ölüm rapor edilmiş durumda. Arjantin Sağlık Bakanlığı ise hantavirüs kaynaklı ölümlerin geçtiğimiz yıl ülke genelinde 28'e ulaştığını açıkladı.
Tahliye sürecinde özel önlemler alındı. Gemiden gruplar halinde çıkarılan yolcular, limanda dezenfekte edildikten sonra askeri acil müdahale ekiplerine ait otobüslerle havalimanına götürüldü. İspanyol yolcuların Madrid’e gönderilip Gómez Ulla Askeri Hastanesi’nde karantinaya alınacağı açıklandı. Aynı şekilde Fransız ve Kanadalı yolcuların da ülkelerine dönüş yaptığı belirtildi.
İspanya Sağlık Bakanı Monica Garcia yaptığı açıklamada, gemideki tüm yolcu ve mürettebatın şu an için asemptomatik olduğunu bildirdi. Hollanda, İngiltere, ABD, Almanya, Belçika, Fransa, Yunanistan ve Türkiye gibi pek çok ülkeye tahliye uçuşlarının planlandığı ifade edildi. Bu süreçte, yaşanabilecek aksaklıklara önlem olarak Avrupa Birliği tarafından gönderilen iki uçak ve Norveç'ten gelen ambulans uçağın Tenerife Havalimanı’nda hazır bekletildiği duyuruldu.
Son olarak, sınırlı sayıda mürettebatla seyrine devam etmesi planlanan geminin daha sonra Hollanda’nın Rotterdam Limanı’na doğru hareket edeceğinin bildirildiği öğrenildi. Tüm bu gelişmelerle birlikte hantavirüs salgınına dair artan tartışmalar, küresel çapta yeni bir pandemi korkusunu gündemde tutuyor.
Hantavirüsü Taşıyan Başlıca Hayvanlar
1. Geyik Fareleri
Geyik faresi , özellikle Kuzey Amerika'da hantavirüsün en bilinen taşıyıcılarından biridir. Bu kemirgen, Hantavirüs Pulmoner Sendromuna neden olan virüsü taşır .
2. Pamuk Sıçanları
Pamuk sıçanı, Amerika kıtasında bulunan hantavirüs türlerini taşıdığı bilinen bir diğer kemirgen türüdür.
3. Pirinç Sıçanları
Hantavirüsü başka hayvanlar da yayar mı?
Kemirgenler Hantavirüsün başlıca taşıyıcıları olsa da , kedi ve köpek gibi evcil hayvanlar virüsü insanlara bulaştırmaz . Bununla birlikte, evcil hayvanlar zaman zaman enfekte kemirgenleri eve getirebilir ve bu da maruz kalma riskini artırabilir.
Kemirgenler Bulaşmada Neden Önemlidir?
Kemirgenler virüsü idrarları , tükürükleri ve dışkıları yoluyla yayarlar . Bu maddeler kuruduğunda, virüs parçacıkları tozla karışarak havaya karışabilir. İnsanlar daha sonra bu parçacıkları soluyarak enfekte olabilirler.
Kemirgenler evlerin, çiftliklerin ve depolama alanlarının çevresinde yaygın olduğundan, hantavirüs enfeksiyonlarını önlemek için kemirgen popülasyonlarını kontrol altında tutmak şarttır.
Pirinç sıçanı ayrıca bazı hantavirüs türleriyle de ilişkilidir ve virüsü bulaşmış dışkı ve idrar yoluyla yayabilir.
4. Beyaz Ayaklı Fareler
Beyaz ayaklı fare, bazı bölgelerde hantavirüs taşıdığı bilinen bir diğer kemirgen türüdür.
5. Banka Fareleri
Avrupa'da tarla faresi , böbrek yetmezliği sendromuyla birlikte görülen hemorajik ateşe neden olan hantavirüs türlerinin önemli bir taşıyıcısıdır .
Hantavirüs İçin Destekleyici Tedaviler
Bir kişiye hantavirüs enfeksiyonu, özellikle de Hantavirüs Pulmoner Sendromu teşhisi konulduğunda , genellikle hastaneye yatırılması gerekir. Tedavi, çeşitli destekleyici tıbbi bakımı içerebilir.
1. Oksijen Tedavisi
Akciğerlerde sıvı birikmesi nedeniyle birçok hastada solunum problemleri gelişir. Doktorlar, hastaların daha rahat nefes almalarına ve vücuttaki oksijen seviyelerinin uygun düzeyde tutulmasına yardımcı olmak için oksijen tedavisi uygulayabilirler.
2. Yoğun Bakım Desteği
Ağır vakalar yoğun bakım ünitesinde (YBÜ) tedavi gerektirebilir . Doktorlar, hayati tehlike arz eden komplikasyonları önlemek için hastanın solunumunu, kan basıncını ve organ fonksiyonlarını yakından izler.
3. Mekanik Ventilasyon
Nefes almak son derece zorlaşırsa, hastalar solunum cihazına bağlanabilir . Bu cihaz, hastanın nefes alması düzelene kadar akciğerlere hava giriş çıkışını sağlamaya yardımcı olur.
4. Sıvı ve Kan Basıncı Yönetimi
Doktorlar, kan basıncını stabil tutmak ve organ hasarını önlemek için sıvı ve ilaç dengesini dikkatlice kontrol ederler.
Böbrekle İlişkili Hantavirüs Hastalığının Tedavisi
Hantavirüsün böbrek yetmezliği ile birlikte görülen hemorajik ateşe neden olduğu durumlarda , tedavi böbrek fonksiyonunu korumaya odaklanır.
Olası tedavi yöntemleri şunlardır:
Böbrek sağlığının izlenmesi
Kan basıncını kontrol etmek
Böbreklerin geçici olarak işlevini yitirdiği ağır vakalarda diyaliz uygulanır.
Çoğu hasta uygun tıbbi bakımla yavaş yavaş iyileşir.
Erken Tedavinin Önemi
Hantavirüs için doğrudan bir tedavi olmamasına rağmen , erken hastaneye yatış hayatta kalma şansını büyük ölçüde artırır . Erken evrelerde tıbbi tedavi gören hastaların, daha sonra tedavi görenlere kıyasla genellikle daha iyi sonuçlar aldıkları görülmektedir.
Doktorlar aşağıdaki belirtilerden herhangi birini gösteren kişilerin derhal tıbbi yardım almasını önermektedir:
Kemirgenlere maruz kaldıktan sonra grip benzeri semptomlar
Nefes almada zorluk
Şiddetli yorgunluk ve kas ağrısı
Hantavirüsün neden olduğu enfeksiyon genellikle birkaç aşamadan geçer. Bu ilerleme , Hantavirüs Pulmoner Sendromu (HPS) geliştiren hastalarda en net şekilde açıklanmaktadır . Bu aşamalar, hastalığın erken enfeksiyondan iyileşmeye veya ciddi komplikasyonlara kadar nasıl geliştiğini göstermektedir.
Bu aşamaları anlamak, doktorların hastalığı erken teşhis etmelerine ve uygun tedaviyi sağlamalarına yardımcı olur.
Hantavirüs Hastalığının Başlıca Evreleri
Sahne Tanım Yaygın Belirtiler
Kuluçka Aşaması Maruz kalma ile belirtiler arasındaki süre Belirgin bir semptom yok.
Prodromal Evre (Erken Evre) Grip benzeri semptomların ortaya çıktığı ilk evre Ateş, yorgunluk, kas ağrısı
Kardiyopulmoner Aşama Akciğerleri etkileyen şiddetli evre Nefes darlığı, öksürük
Diüretik Aşaması Vücudun iyileşmeye başladığı iyileşme evresi İdrar sıklığının artması, solunumun iyileşmesi
İyileşme Aşaması Son iyileşme aşaması Normal sağlığa kademeli dönüş
1. Kuluçka Aşaması
Kuluçka dönemi, kişinin Hantavirüse maruz kalmasından sonra ancak belirtiler ortaya çıkmadan önce gerçekleşir.
Genellikle 1 ila 8 hafta sürer.
Virüs vücutta sessizce çoğalır.
Enfekte olan kişi henüz belirti göstermiyor.
Bu dönemde herhangi bir uyarı işareti olmadığı için enfeksiyonu erken teşhis etmek zordur.
2. Prodromal Evre (Erken Evre)
Bu aşamada ilk belirtiler ortaya çıkar ve genellikle grip veya diğer viral enfeksiyonlara benzerler.
Sık görülen belirtiler şunlardır:
Ateş ve titreme
Şiddetli yorgunluk
Kas ağrıları (özellikle uyluklarda, kalçalarda ve sırtta)
Baş ağrıları
Mide bulantısı veya kusma
Karın ağrısı
Bu evre genellikle 3-5 gün sürer . Bu aşamada birçok kişi hantavirüs enfeksiyonu geçirdiğinin farkında olmayabilir.
3. Kardiyopulmoner Evre
Bu, Hantavirüs Pulmoner Sendromunun en tehlikeli evresidir .
Bu aşamada:
Akciğerler sıvı ile dolmaya başlar.
Nefes almak zorlaşıyor.
Oksijen seviyeleri düşüyor
Sık görülen belirtiler şunlardır:
Şiddetli nefes darlığı
sürekli öksürük
Göğüs sıkışması
Hızlı kalp atışı
Düşük tansiyon
Hastalar bu aşamada genellikle hastaneye yatırılmaya ve oksijen desteğine ihtiyaç duyarlar.
4. İdrar Söktürücü Aşama
Hastalar ağır evreyi atlattıktan sonra, vücudun iyileşmeye başladığı diüretik evreye girerler .
Özellikleri şunlardır:
İdrar üretiminde artış
Akciğer sıvısının azalması
Daha iyi nefes alma
Kan basıncını dengelemek
Bu aşama birkaç gün sürebilir .
5. Nekahat Dönemi (Kurtarma Aşaması)
Son aşama , vücudun yavaş yavaş normale döndüğü iyileşme aşamasıdır .
Bu aşamada:
Güç yavaş yavaş geri geliyor.
Akciğer fonksiyonu iyileşir
Yorgunluk giderek azalır.
Ancak tam iyileşme haftalar hatta aylar sürebilir .
Böbrekle İlişkili Hantavirüs Hastalığının Evreleri
Bazı bölgelerde hantavirüs, esas olarak böbrekleri etkileyen Hemorajik Ateş ve Böbrek Sendromuna neden olur . Bu hastalığın evreleri şunlardır:
Ateş evresi
Düşük tansiyon aşaması
İdrar evresinde azalma
Aşırı idrara çıkma evresi
İyileşme aşaması