ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yapılan nükleer anlaşmanın bir sonucu olarak Hürmüz Boğazı'ndaki ablukanın sona erdiğini ve petrol yüklü birçok geminin tamamen güvenli hale getirilen Güney Koridoru üzerinden sorunsuz bir şekilde geçiş yapmaya başladığını duyurdu.
İran'ın Mehr Haber Ajansı'na göre, iki ülke arasındaki mutabakat zaptı, Hürmüz Boğazı'nın 30 gün içinde yeniden açılmasını şart koşuyor.
28 Şubat'ta savaşın başlamasından bu yana yüzlerce petrol tankeri ve kargo gemisi Basra Körfezi'nde mahsur kalmıştı. Bu süreçte, gemiler saldırıya uğramış ve nadir durumlarda yapılan geçişlerde de ücret talep edilmişti.
Ancak denizcilik alanında faaliyet gösteren kuruluşlar, siyasi liderlerin gemilerin tekrar seyrine başlanması için gerekli detayları açıklamadığını dile getirdi. Uluslararası denizcilik kuruluşu BIMCO'nun güvenlik yöneticisi Jakob Larsen, yaptığı açıklamada liderlerden gelen bilgilerin özellikle zamanlama ve güvenli güzergâhlar gibi temel başlıklar konusunda eksik olduğunu belirterek "Denizcilik sektörü, bu bölgedeki güvenlik durumunun hâlâ istikrarsız olduğuna inanıyor ve boğazdan geçişlerin başlamasını şu aşamada son derece riskli olarak değerlendiriyoruz." dedi.
Cuma gününe kadar tamamlanması planlanan anlaşma kapsamında, Tanker Sahipleri Birliği Intertanko’nun Denizcilik Direktörü Phillip Belcher, gemi kaptanlarına daha ihtiyatlı bir yaklaşım benimsemeleri gerektiğini ifade etti. Aynı zamanda birliğin Genel Müdürü Tim Wilkins, ABD ve İran’a, çatışma sürecinde İran güçleri tarafından yerleştirildiği iddia edilen mayınları temizlemeleri çağrısında bulundu.
Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) ise mahsur kalan gemicilerin tahliye edilmesi ve ticaretin yeniden başlaması için güvenli rotaların belirlenmesi amacıyla başta Umman ve İran olmak üzere kıyı devletleriyle iş birliği yaptıklarını açıkladı.
Hürmüz Boğazı'na ilişkin tartışmalara değinen Trump, bu stratejik geçiş noktasının "ücretsiz ve kalıcı" olarak açık tutulacağını iddia etti. 19 Haziran'da anlaşmanın imzalanacağını belirten Trump, aynı zamanda boğazda bulunan mayınların temizleneceğini ve petrol taşımacılığının kesintisiz devam edeceğini ifade etti. Diğer yandan, İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Hürmüz Boğazı'ndaki geçişlerin düzenlenmesi hususunda yaptığı açıklamada, sunulan hizmetler için ücret alınmasının gerekliliğini vurguladı. Mehr Haber Ajansı'nda yer alan 14 maddelik mutabakat zaptına dair haberde ise Hürmüz Boğazı'ndan geçiş ücreti toplama hakkının yalnızca İran ve Umman'a ait olduğu belirtilerek, üçüncü tarafların bu konuda karar alma yetkisinin bulunmadığı kaydedildi.
📌 Not: yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz.