İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD ve İsrail'in saldırılarının başlamasının ardından Hürmüz Boğazı'nda "geçiş yasağı" ilan ettiğini ve bu yasağı ihlal ederek geçmeye çalışan 10 petrol tankerini hedef aldığını açıkladı. Yarı resmi Fars Haber Ajansı'nın Devrim Muhafızları Ordusu'na dayandırdığı habere göre, yapılan uyarılara rağmen dikkate alınmayan geçiş girişimlerini engellemek amacıyla bu tankerler çeşitli silahlarla vurularak devre dışı bırakıldı.
Haberde, Hürmüz Boğazı'nın savaş koşulları altında olduğu, gemilere füze saldırıları veya insansız hava araçlarının zarar verebileceği belirtilerek, bu bölgede seyahat edilmemesi gerektiği vurgulandı. İran donanması, bölgede yaşanan gerilim nedeniyle Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerin kapalı olduğunu daha önce duyurmuştu.
ABD Başkanı Donald Trump ise Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmelere ilişkin yaptığı açıklamada, ABD Uluslararası Kalkınma Finansmanı Kurumu'na (DFC) Körfez'den geçen tüm deniz ticaretinin finansal güvenliği için uygun maliyetli, siyasi risk sigortası ve teminat hizmetleri sağlaması talimatını verdiğini söyledi. Trump, bunun tüm nakliye şirketlerini kapsayacağını belirtirken, gerektiği takdirde ABD donanmasının, Hürmüz Boğazı'ndan geçen tankerlere koruma ve refakat etmeye başlayacağını ifade etti.
Trump ayrıca, ne olursa olsun ABD'nin "dünyaya serbest enerji akışının" devamını sağlayacağını vurguladı. ABD'nin ekonomik ve askeri gücüne dikkat çeken Trump, bu krize yönelik daha fazla adımların atılacağını sözlerine ekledi.
Hürmüz Boğazı, İran, Umman ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin kontrolünde olup, dünya enerji ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği kritik öneme sahip bir deniz geçididir. Deniz taşımacılığıyla sağlanan ham petrolün yaklaşık üçte biri bu boğaz üzerinden küresel pazarlara ulaştırılıyor. Bölge, Basra Körfezi ile Arap Denizi arasındaki bağlantıyı sağlaması nedeniyle stratejik bir konumda bulunuyor.
Özellikle OPEC ülkelerinin, Asya'daki müşterilerine petrol sevkiyatı için bu bölgeye büyük ölçüde bağımlılığı bulunuyor. Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Irak ve Katar gibi dev enerji üreticilerinin ihracatı büyük oranda bu boğazdan geçerken; Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore gibi Asya ekonomileri de enerji ithalatlarının önemli bir kısmını Hürmüz yoluyla gerçekleştiriyor. Örneğin Japonya'nın petrol ithalatının yaklaşık yüzde 72'si, Güney Kore'nin ise yüzde 65'i bu boğaz üzerinden taşınıyor. Çin ve Hindistan için de bu geçide olan bağımlılık oranı yüzde 50 düzeyinde seyrediyor. Avrupa için de sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tedariki açısından Hürmüz Boğazı'nın önemi oldukça büyük.
📌 Not: yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz.