AK Parti Grup Başkanvekili Leyla Şahin Usta, kamu ve özel sektörde çalışan tüm anneler için doğum izninin toplam 24 haftaya çıkarılacağını açıkladı. Buna ek olarak, işçilerin babalık izni 10 güne yükseltilirken, koruyucu ailelere de kamu ve özel sektörde 10 günlük izin hakkı tanınıyor. Yeni düzenlemeyle birlikte sosyal medya platformlarının kullanımına 15 yaş sınırı getirilecek ve yaş doğrulama işlemleri e-Devlet üzerinden, kişisel veri paylaşımı olmadan yapılacak.
Leyla Şahin Usta, Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'ni Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunduklarını belirtti. Usta, çocukların, kadınların, yaşlıların ve engellilerin korunmasının yanı sıra aile yapılarını güçlendirme ve dezavantajlı grupların toplumsal yaşama aktif katılımını sağlama konularında sosyal devlet ilkesine vurgu yaparak, değişen toplumsal dinamiklerin sosyal yardım ve hizmet politikalarının güncellenmesini zorunlu kıldığını ifade etti.
Sosyal hizmetlerin temel hak ve özgürlükleri esas alan kapsayıcı ve sürdürülebilir bir anlayışla yürütülmesinin büyük önem taşıdığını belirten Usta, teklifin çalışma hayatını önemli ölçüde etkileyecek yenilikler içerdiğini aktardı. Tüm sektörlerdeki anneler için doğum izninin 24 haftaya çıkarılması kararı alınırken, doğum öncesi 8 hafta ve doğum sonrası 16 hafta izin kullanılabileceği açıklandı. Anne adayları dilerse doğum öncesindeki 8 haftalık sürenin 6 haftasını doğum sonrasına aktarabilecek. Böylece annelerin bebekleriyle daha fazla vakit geçirebilmesi amaçlanıyor.
Koruyucu ailelerin teşvik edilmesi amacıyla, bu ailelere de hem kamu hem özel sektörde çalışanlar için 10 günlük yeni izin hakkı tanındı. Ayrıca evlat edinme ile ilgili izinler askeri personel için de geçerli hale getirildi. Okul, kreş, yurt ve servis gibi çocukların yoğun olduğu alanlarda belirli suçlardan hüküm giymiş kişilerin çalıştırılmasını önlemek amacıyla düzenlemeler yapılacağı da ifade edildi.
Düzenlemelerin amacı hakkında bilgi veren Usta, çocukları korumak için tedbirlerin artırıldığını ve sosyal hizmet kuruluşlarındaki güvenlik uygulamalarının merkezileştirilerek daha sıkı denetim altına alınmasının planlandığını belirtti. Bu çerçevede, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'na bağlı tüm kuruluşlarda merkezi bir kamera sistemi bulunacağı ifade edildi. Böylece yapay zeka destekli sistemler kullanılarak şiddet ve ihmal gibi olumsuz durumlara karşı müdahale edilebileceği bildirildi.
Öte yandan dijital alanlarda da çocukların korunması hedef alınıyor. Usta, dijital teknolojilerin günlük yaşamın ayrılmaz bir parçası olduğunu ancak bunun çocuklar ve gençler için fırsatlar yarattığı kadar siber zorbalık, zararlı içerikler ve dijital bağımlılık gibi riskleri de beraberinde getirdiğini söyledi. Bu kapsamda çocukları merkeze alan “koruma kalkanı” oluşturmanın amaçlandığını ve toplumu bu yönde bilinçlendirme çalışmalarının yürütüleceğini kaydetti.
Devletin, çocukların fiziksel, zihinsel, psikolojik ve sosyal gelişimlerini tehdit eden unsurlardan korunması yönündeki sorumluluğunu hatırlatan Usta, yapılması planlanan düzenlemelerle ilgili önemli açıklamalarda bulundu. İnternet ortamındaki yayınların düzenlenmesi ve bu yayınlar üzerinden işlenen suçlarla mücadeleye yönelik kanunda değişiklikler öngörüldüğünü belirten Usta, bu değişiklikler sayesinde yalnızca mevcut sosyal ağ sağlayıcılarının sorumluluklarının netlik kazanmayacağını, aynı zamanda mevzuatta ilk kez tanımlanan aktörlerin de düzenleme kapsamına alınacağını ifade etti. Öngörülen değişikliklerle, oyun sağlayıcılar ve oyun dağıtıcıları gibi yeni aktörler dâhil edilerek dijital ekosistemde çocuk güvenliğini odağa alan kapsamlı bir koruma kalkanı oluşturmayı hedeflediklerini dile getirdi.
Yapılması planlanan düzenlemelere göre sosyal ağ sağlayıcılarının, 15 yaşın altındaki bireylere hizmet sunmalarını engellemek için gerekli adımları atmaları konusunda yükümlülük getirileceği, 15 yaş üstü çocuklar için ise yaşlarına uygun içerik sunma tedbirleri almak zorunda bırakılacakları belirtildi. Bu kapsamda, ebeveynlerin çocukların sosyal medya kullanımlarını denetleyebilecekleri araçların sunulması ve alınan önlemlerin hem Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na hem de kamuoyuna düzenli olarak raporlanmasının zorunlu hale getirilmesi teklif edildi.
Dünyada da tartışılmakta olan bu konunun önemine dikkat çeken Usta, temel amaçlarının çocuklar için bütüncül bir koruma sağlamak olduğunu vurguladı. Ayrıca yasa değişikliği çerçevesinde oyun sağlayıcılar ve dağıtıcılar gibi yeni tanımlanan aktörlere de ciddi sorumluluklar yükleneceğini açıkladı. Özellikle yaşa göre oyunların derecelendirilmesi, derecelendirme yapılmamış oyunların sunulmaması, belirli bir erişim hacmi olan oyun dağıtıcıların Türkiye’de temsilci ataması gibi gerekliliklerin yanı sıra ebeveyn kontrol araçlarının sunulması ve ilgili kurumların talep ettiği bilgilerin paylaşılması gibi düzenlemelerin de yürürlüğe gireceğini belirtti. Platformlara bu düzenlemeleri uygulamaları için altı aylık bir süre verileceğini ekledi.
Ayrıca Darülaceze Nizamnamesi’nde yapılması planlanan değişikliklerden bahseden Usta, Darülaceze hizmetlerinin İstanbul ile sınırlı kalmadan ülke genelinde ve gerekirse yurtdışında sunulmasına yönelik yasal düzenlemeler hazırladıklarını söyledi. Bu düzenlemelerle kuruma yapılacak bağış ve yardımların teşvik edilmesinin yanı sıra mali sürdürülebilirliğin sağlanması ve sosyal yardımların etkin biçimde yürütülmesi hedefleniyor.
Koruyucu aile uygulamalarını desteklemek adına yeni adımlar atılacağını duyuran Usta, sigortalı olmayan ya da aylık almayan eşlerden birinin sigorta prim ödemelerinin devlet tarafından karşılanmasına yönelik bir düzenleme yapılacağını ifade etti. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bünyesinde oluşturulacak sosyal yardım veri tabanı sayesinde daha gerçekçi ve geniş kapsamlı bir ihtiyaç analizi yapılabileceğini kaydetti. Böylece tüm yardımların, gerçekten ihtiyaç sahiplerine ulaşmasının sağlanmasını amaçladıklarını belirtti.
Sosyal medyayla ilgili düzenlemelerde kimlik doğrulama yerine yaş doğrulama sistemini geliştirdiklerinden söz eden Usta, kişisel bilgilerin paylaşılmadan güvenli bir doğrulama sistemi oluşturma hedefinde olduklarını söyledi. Bu doğrulamanın e-Devlet üzerinden, bilgilerin açığa çıkmasına gerek kalmaksızın bir anahtar veya şifre aracılığıyla gerçekleştirileceğini ifade etti. Bu sistemin yeni bir kanun yerine ikincil bir yönetmelikle hayata geçirileceğini de ekledi.
Kanun teklifinin 29 maddeden oluştuğunu hatırlatan Usta, doğum izni ile ilgili değişikliklerin de hazırlandığını ve mevcutta bu izinden yararlanmakta olan annelerin de bu kapsamdan faydalanabileceklerini açıkladı. Teklifin önümüzdeki hafta komisyonda görüşülmesini beklediklerini, ardından en kısa sürede Genel Kurul’da ele alınmasını planladıklarını sözlerine ekledi.